44 Euskaldunen arrastoak

05 JOSÉ MARÍA ESPARZA ZABALEGI

Tafallako azken euskaldunen arrastoak Frantziako Iraultzan kokatzen da. Nafarroa beherako apaiz batek ihes egin zuen eta enkargatzen die katekizatzea haur euskaldun batzuei, “niños vascongados” moduan deituak eta ez zekitela erdaraz esan nahi zuen. Horregatik, lehendabiziko gerra karlistan oraindik euskaldunak egotea posible izan zitekeen. Gainera, orduan Orbaibarretik emigratzen zuten Tafallara, eta Orbaibar oso berandu arte euskalduna izan zen. Baina bere aiton-amonen garaian ez zen euskaraz hitz egiten eta ez ziren oroitzen Tafallan euskaraz hitz egiten zenik. Baina bazuten euskal sentimendu edo identitate bat. Hau da, hogeigarren hamarkadan, Ameriketara joan ziren eta bertan iragarpen bat jarri zuten prentsan, euskal-nafartar familia lan bila zeudela ipiniz.